Wat kost rekeningrijden in Nederland

De invoering van rekeningrijden, ook wel de kilometerheffing genoemd, werd in het jaar 2012 beëindigt. Desondanks bleef de discussie rondom dit onderwerp gaande. De invoering van het rekeningrijden is bedoeld om het gebruik van (snel)wegen op drukke momenten te ontmoedigen. Dit zou filevorming moeten voorkomen en de doorstroming van het wegverkeer moeten bevorderen.

Rekeningrijden

Wordt rekeningrijden in Nederland snel ingevoerd?

Het argument dat de files korter zouden worden is echter omstreden. De auto wordt namelijk ondanks de toenemende kosten niet snel aan de kant gezet. Daarnaast is de invoering van rekeningrijden duur en gecompliceerd. Lees op deze pagina de huidige stand van zaken rondom de invoering van de kilometerheffing in Nederland en Europa en laat u informeren.

Tijdens de kabinetsperiode Rutte4 zal de voorbereiding en de invoering van het rekeningrijden in Nederland verder uitgewerkt worden. De bedoeling van het nieuwe betalingssysteem is dat de wegenbelasting uiteindelijk verdwijnt, evenals de BPM voor nieuwe voertuigen.
Met de invoering van de kilometerheffing gaat de automobilist zelf de werkelijk gereden kilometers betalen.

Wordt het rekeningrijden in Nederland snel ingevoerd?
Die vraag is niet 1-2-3 te beantwoorden. De ervaring leert dat dergelijke grote projecten nogal eens vertraging oplopen. Hoewel er technisch geen problemen voor een snelle invoering zijn is het de verwachting dat de invoering toch pas ergens in 2030 kan plaatsvinden. Voorlopig zijn we dus nog niet van de files af!

Wat kost rekeningrijden?

Er is momenteel nog geen vaste kilometerprijs afgesproken voor het rekeningrijden. Er circuleren verschillende tarieven van € 0,04 tot € 0,07 per gereden kilometer. In 2030 vervalt de huidige motorrijtuigenbelasting. Daarvoor in de plaats komt de kilometerheffing, waarbij je betaalt voor het aantal kilometers dat je dat jaar hebt gereden. Geen vast bedrag dus meer, maar variabele kosten. Je gaat betalen voor wat je gebruikt. Automobilisten betalen straks niet meer voor het bezit van hun auto, maar voor het gebruik ervan.

Tarief € 0,04 per kilometer | Kosten € 424,- bij kilometerverbruik van 10.600 km. per jaar

Wat dat precies voor de automobilist betekent was nog niet helemaal duidelijk, maar een eerste berekening van NRC geeft wel een indicatie van wat dit betekent voor de portemonnee van automobilisten. Kijkend naar de huidige situatie, zou het zo’n 4 cent per kilometer gaan kosten. NRC komt tot dat bedrag door de wegenbelasting-inkomsten van 2021 te delen door het aantal gereden kilometers. De kilometerheffing wordt namelijk ‘budgetneutraal’ ingevoerd en dat betekent dat er hetzelfde mee binnenkomt als nu met de motorrijtuigenbelasting. Vorig jaar was dat zo’n 4 miljard euro en Nederlanders reden in 2021 gezamenlijk 103,4 miljard kilometer. Dan kom je dus op (naar boven afgerond) 4 cent per kilometer uit.

Op jaarbasis kom je dan gemiddeld uit op zo’n € 424,-. Vorig jaar reed een gemiddelde Nederlandse personenauto namelijk 10.600 kilometer. Maar wanneer je 30.000 kilometer per jaar rijdt ben je dus € 1200,- per jaar kwijt. Met de huidige wegenbelastingtarieven ben je nu zo’n bedrag (vast) kwijt als je een benzineauto rijdt in de gewichtscategorie van 1751 tot 1850 kilo. Veelrijders worden dus al betrekkelijk snel stevig geraakt in de portemonnee met het rekeningrijden.

Tarief € 0,07 per kilometer | Kosten € 984,- bij kilometerverbruik van 14.000 km. per jaar

Andere organisaties en websites hanteren andere bedragen. De volgende tabel laat de kosten van rekeningrijden zien op basis van € 0,07 per gereden km.

Kilometerverbruik per jaar Huidige kosten per mnd. Toekomstige kosten per mnd. Verschil per mnd. Percentage
10.000 km. € 72,- € 58,- – € 13,- – 18%
14.000 km. € 82,- € 82,- + €  0,-    0%
20.000 km. € 96,- € 117,- + € 21,- + 21%
25.000 km. € 108,- € 146,- + € 37,- + 35%

.

Bovenstaande berekening gaat uit van een gemiddeld aantal kilometers van 14.000. Bij dit verbruik zijn de kosten gelijk aan het huidige niveau en is er geen verschil. Rijdt de automobilist meer kilometers dan moet hij meer gaan betalen.

Het maakt overigens niet uit in wat voor auto je rijdt, iedereen gaat hetzelfde betalen. Dat is voorlopig althans het plan. Nu ben je dus bijvoorbeeld nog gunstiger uit qua wegenbelasting als je een benzineauto rijdt dan als je een diesel- of lpg-voertuig bezit. EV-rijders betalen zelfs helemaal geen wegenbelasting. Dat onderscheid komt te vervallen, omdat er een gat in de begroting van 5 miljard euro dreigt te ontstaan naarmate er meer mensen elektrisch gaan rijden en er niets verandert, met name door teruglopende inkomsten uit de brandstofaccijnzen.

Rekeningrijden in Duitsland 

Ook de Duitsers willen autogebruik gaan belasten. Dat doen ze alleen heel anders dan bij ons. Een andere vorm van belasten is in Duitsland nog geen uitgemaakte zaak, maar in Berlijn wordt al volop nagedacht over hoe dat zou moeten gebeuren. De Duitse overheid wil met een nieuwe heffing 4 miljard per jaar binnenhalen, waarvan 800 miljoen bij buitenlanders.
De Duitsers kiezen voor een meer simpele oplossing, zo lijkt het. In Duitsland is vooralsnog sprake van drie systemen: camera’s die kentekens registreren, poortjes boven de snelweg (met kastjes achter de voorruit) en – lekker ouderwets – een vignet zoals dat nu betaald moet worden in Zwitserland.

Vooralsnog geldt er geen tolheffing voor auto’s in Duitsland maar dienen alleen voertuigen die zwaarder zijn dan 7.500 kg tol betalen.

Waar moet je tol betalen in Duitsland?

De tol voor vrachtwagens geldt in Duitsland op alle autosnelwegen, met inbegrip van benzinestations, en op alle federale wegen, met inbegrip van binnenstedelijke wegen. Het wegennet beslaat in totaal 51.000 kilometer. De volgende gedeelten van autosnelwegen zijn vrijgesteld van tol:

  • Bundesautobahnvak A 6 van de Duits-Franse grens tot het knooppunt Saarbrücken-Fechingen in beide richtingen
  • Bundesautobahnvak A 5 van de Duits-Zwitserse grens en de Duits-Franse grens tot het knooppunt Müllheim/Neuenburg in beide richtingen

Goedkoop vignet
Volgens de initiatiefnemer van het vignet is zijn systeem veel goedkoper dan een kastje. Het beheer zou slechts 5 procent van de inkomsten vergen. Een jaarvignet (gekocht via internet of bij een tankstation) gaat zo’n 100 euro kosten, een tiendagenkaart 12 euro. Er is zelfs een differentiatie naar tijd en CO2-uitstoot mogelijk. Binnen een jaar (!) kan het systeem operationeel zijn.
En het toezicht? Dat moet plaats vinden met camera’s. Aan de hand van kentekens wordt dan vastgesteld of de eigenaar een vignet heeft gekocht.

Actuele tolheffingen Duitsland 2022
Sinds 1 maart 2007 moet je wel voor enkele steden een ‘Umweltvignette’ hebben om in bepaalde delen van die steden te mogen rijden.

Rekeningrijden in België 

In principe wil de Vlaamse Regering het rekeningrijden of een ‘slimme’ kilometerheffing invoeren voor vrachtwagens en later, na een onderzoek van de voorwaarden, eventueel ook voor personenwagens. De vorige Vlaamse Regering koos voor de kilometerheffing in oktober 2007 en bevestigde deze piste in februari 2008. Dit rekeningrijden kwam in de plaats van het vroegere idee van een ‘wegenvignet’. In het regeerakkoord van de huidige Vlaamse Regering (2009-2014) is het beleidsprincipe van rekeningrijden opgenomen in de zin dat de Vlaamse Regering een kilometerheffing wil invoeren voor vrachtwagens tegen 2013.

Rekeningrijden voor personenwagens?

Over een eventuele kilometerheffing voor personenwagens is nog niets beslist. Eerst gaat de Vlaamse Regering een proefproject starten om de impact en effecten te onderzoeken die het rekeningrijden van de personenauto’s zou hebben op onder meer:

  • het sociaal en maatschappelijk leven, de leefbaarheid
  • het mobiliteits- of verplaatsingsgedrag (o.a. effect op openbaar vervoer)
  • het gebruik van het wegennet in Vlaanderen

Kilometerheffing in Frankrijk 

Frankrijk gaat in 2011 een kilometerheffing voor trucks invoeren. Het Franse parlement heeft daarover deze week een akkoord bereikt. De kilometerheffing zal gelden voor alle vrachtwagens op snelwegen en sommige ‘routes nationales’. Vandaag heffen onze zuiderburen al tol op bijna een derde van alle vrachtwagenkilometers in Frankrijk. Het nieuwe systeem breidt de tolheffing met een derde uit.
De nieuwe kilometerheffing bestraft vrachtwagens die meer vervuilen. De Fransen hopen dat met de heffing het totale aantal ‘vrachtwagenkilometers’ met jaarlijks 800 miljoen (of 7%) daalt. De inkomsten van de kilometerheffing zullen worden gebruikt voor infrastructuurwerken.


De techniek achter het Rekeningrijden

NXP en IBM zijn in juni 2009 in Eindhoven gestart met een proef voor rekeningrijden. Vijftig medewerkers van deze bedrijven op de High Tech Campus krijgen gedurende zes maanden een prototype van een route registratie apparaat aan boord. Het kastje stuurt de GPS positie van de auto constant door naar een backoffice van IBM. Die kent een fictionele kilometerheffing toe op basis van weg type, snelste route, tijdsduur en milieu karakteristieken.

GPS- en GPRS-functionaliteit van Rekeningrijden

GPS- en GPRS-functionaliteit zitten ingebakken in de chip. Het apparaat is via NFC gekoppeld aan een auto specifieke sticker op de voorruit. De autorijders krijgen via een lcd-schermpje direct feedback over hun rijgedrag. Ook kunnen ze hun routes met de kosten terugzoeken via een website.
De proef is opgezet met het ministerie van Verkeer en Waterstaat en Beter Bereikbaar Zuidoost-Brabant, een samenwerking van Rijkswaterstaat, de provincie Noord-Brabant en het Samenwerkingsverband Regio Eindhoven.